De vergankelijkheid van het leven
Over eindigheid, aandacht en de vraag of je nog onderweg bent naar een leven dat werkelijk van jou is.
Er zijn momenten waarop het leven je heel even stilzet. Soms omdat iemand overlijdt, soms omdat je zelf ziek wordt of omdat je ineens beseft hoe snel de jaren eigenlijk voorbij zijn gegaan. Op zo’n moment lijkt alles waar je je een dag eerder nog druk over maakte opeens van ondergeschikt belang. Alsof er heel even een gordijn opengaat en je ziet wat er altijd al was, maar waar je zelden echt naar kijkt.
We leven namelijk alsof er altijd nog een volgend hoofdstuk komt. Alsof we later alsnog dat gesprek zullen voeren, die reis zullen maken of eindelijk de keuze durven maken waarvan we diep van binnen al jaren weten dat die beter bij ons past. We stellen niet alleen dingen uit, we stellen soms ook onszelf uit. Niet uit onwil, maar omdat het leven zich zo gemakkelijk vult met verplichtingen, verwachtingen en de overtuiging dat er morgen opnieuw een kans zal zijn.
Misschien is dat wel de grootste illusie die we onszelf vertellen.
Niet dat we ooit zullen sterven, want dat weten we allemaal. De illusie is dat dat moment nog zo ver weg is dat het vandaag geen betekenis hoeft te hebben. Daardoor leven veel mensen alsof de tijd een onuitputtelijke voorraad is, terwijl niemand weet hoeveel dagen hem eigenlijk gegeven zijn.
Dat besef hoeft helemaal niet zwaar of somber te zijn. Integendeel. Juist de wetenschap dat het leven eindig is, maakt het kostbaar. Een bloem is niet mooi ondanks dat zij verwelkt, maar juist omdat haar schoonheid tijdelijk is. De lente raakt ons omdat we weten dat ze weer voorbijgaat. Misschien geldt dat ook voor ons eigen leven.
Ik vraag me weleens af hoeveel keuzes we zouden veranderen als we werkelijk zouden voelen dat dit leven geen generale repetitie is. Dat we niet nog een keer terugkomen om eindelijk de baan op te zeggen die ons leegzuigt, om alsnog tijd vrij te maken voor de mensen die we liefhebben of om eindelijk eerlijk te zijn tegenover onszelf. Misschien zouden we minder bezig zijn met indruk maken en wat vaker kiezen voor wat werkelijk betekenis heeft.
We zijn vaak bang om te falen, terwijl falen misschien helemaal niet het grootste risico is. Het grootste risico is misschien wel dat we op een dag terugkijken en ontdekken dat we vooral hebben geleefd volgens het ritme van anderen. Dat we zo druk waren met overleven, plannen maken en voldoen aan verwachtingen, dat we vergaten onszelf af te vragen of dit eigenlijk wel het leven was dat we wilden leven.
De vergankelijkheid vraagt daarom niet om angst. Ze vraagt om aandacht. Om af en toe stil te staan bij de eenvoudige vraag of je nog onderweg bent naar een leven dat werkelijk van jou is. Niet morgen. Niet wanneer alles eindelijk op zijn plek valt. Maar vandaag, omdat vandaag uiteindelijk het enige moment is waarop je iets kunt veranderen.
Misschien is dat wel de werkelijke betekenis van vergankelijkheid. Niet dat alles ophoudt, maar dat juist daardoor ieder moment de moeite waard wordt om bewust te beleven.
